Քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության իրավունքի ամբիոն

Ամբիոնի մասին

ՌՀՀ քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության իրավունքի ամբիոնը կազմավորվել է 2004 թ., գործում է ՀՌՀ իրավունքի ինստիտուտի կազմում և սպասարկում է քրեաիրավական և քրեադատավարական մասնագիտացումը։
Ուսումնական գործընթացը հիմնված է լսարանային պարապմունքների և ինքնուրույն աշխատանքի համադրության, ինչպես նաև ուսանողների ակտիվ մասնակցության վրա ֆակուլտատիվ գիտագործնական միջոցառումներին, որոնց թվում են միջազգային, հանրապետական գիտաժողովներ, սեմինարներ, կլոր սեղաններ և այլ գիտական միջոցառումներ։
Ամբիոնն ակտիվորեն համագործակցում է ՀՀ Քննչական կոմիտեի, ՀՀ ԱՆ Պրոբացիայի ծառայության, ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիային առընթեր Փորձաքննությունների ազգային բյուրոյի հետ։  Կենտրոնական և տեղական մակարդակներում պետական իշխանության և կառավարման մարմինների հետ համագործակցության առանձնահատուկ ուշադրությունը նպաստում է ուսումնական գործընթացի և գիտահետազոտական գործունեության վերակազմավորմանը և օպտիմալացմանը: Քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության իրավունքի ամբիոնի գործընկերների շարքում, որոնց հետ սերտ համագործակցություն է իրականացվում քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության գիտության արդի հիմնախնդիրների գիտական ընկալման վերաբերյալ, պետք է նշել ՕԵ  Կուտաֆինի անվան Մոսկվայի պետական իրավաբանական համալսարանը, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի պետության և իրավունքի ինստիտուտը, Ռուսաստանի Դաշնության պատիժների կատարման դաշնային ծառայությունը, Վ. Ֆ. Յակովլևի անվան Ուրալի պետական իրավաբանական համալսարանը, Կուբանի պետական համալսարանը և այլն:
Քրեական և քրեական դատավարության իրավունքի ամբիոնի կողմից բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների պատրաստման համար ուսումնական գործընթացի որակական բարձրացման խնդիրն իրականացնելու նպատակով 2015 թվականի նոյեմբերի 26-ից Քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության իրավունքի Ամբիոնին կից գործում է քրեագիտության կաբինետ, որը նրա կառուցվածքային ստորաբաժանումն է, որտեղ ուսանողների հետ անցկացվում են լաբորատոր և սեմինարային պարապմունքներ "Քրեագիտություն"առարկայից։ Կաբինետը հագեցած է վիդեո սպեկտրային ապարատով, մանրադիտակներով, քննչական ճամպրուկով և այլ տեխնիկական գործիքակազմերով, որոնք անհրաժեշտ են հետքաբանական, ձեռագրական, մատնահետքային հետազոտություններ իրականացնելու համար, ինչը նպաստում է ուսանողների կողմից դատաբժշկական հետազոտությունների և դատաբժշկական տեխնիկայի մեթոդների գործնական զարգացմանը, ինչպես նաև դրանց ներգրավմանը դատաբժշկական գիտության մեջ:


ԱՌԱՔԵԼՈՒԹՅՈՒՆԸ
Ամբիոնի առաքելությունն է ՝ քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության իրավունքի ոլորտի մասնագետներին ներկայացվող ժամանակակից պահանջներին համապատասխանող և մասնագիտական խնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ գիտելիքներին, կարողություններին, հմտություններին և փորձին տիրապետող, քաղաքացիական բարձր պատասխանատվությամբ, բազմակողմանի զարգացած, պրոֆեսիոնալ և մրցունակ մասնագետների որակյալ պատրաստումը և ձևավորումը։
ՀՌՀ-ի արժեքների և ավանդույթների ոգով ամբիոնն իր գլխավոր խնդիրն է տեսնում ակտիվ, պատասխանատու և նախաձեռնող ուսանողների դաստիարակությունը՝ կենտրոնանալով ակադեմիական ազատության, բարձր պրոֆեսիոնալիզմի, հայրենասիրության սկզբունքների վրա։
Նշված առաքելությունը ձեռք է բերվում իրավաբանական կրթության բովանդակության մեջ նոր կրթական տեխնոլոգիաներ ներմուծելով, ուսումնասիրվող առարկաներն անհրաժեշտ ուսումնական և մեթոդական նյութերով ապահովելով, դասավանդման գործընթացում ներգրավված փորձառու պրակտիկայով զբաղվող մասնագետների ներգրավմամբ, իրավաբանական և իրավապահ մարմինների հետ արդյունավետ փոխգործակցություն հաստատելով, ուսուցիչների և ուսանողների կողմից գիտական հետազոտություններ անցկացնելով: իրավաբանական կրթության մեջ նոր կրթական տեխնոլոգիաների ներդրման, ուսումնասիրված առարկաներն անհրաժեշտ ուսումնական նյութերով ապահովելու։


ԳԻՏԱԿԱՆ ՈՒՂՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
 Ամբիոնի գործունեության հիմնական գիտական ուղղություններն են`
 1. Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության քրեաիրավական և քրեադատավարական քաղաքականության կատարելագործման հիմնական ուղղությունները
 2. Կոռուպցիայի դեմ պայքարի արդի հիմնախնդիրները
3. Թվային քրեական իրավունք, թվային քրեական դատավարություն. զարգացման հեռանկարներ
4. Բժշկական քրեական իրավունք
5. Բնապահպանական քրեաբանություն


Ամբիոնի պրոֆեսորադասախոսական կազմի վերջին հրապարակումներ

  1.  Н․Ю․ Зограбян Учебно-методическое пособие по курсу "Научные основы квалификации преступлений"/ Н․Ю․ Зограбян - Ер․։ Изд-во РАУ․ 2022. 276
  2. А.А. Саргсян Некоторые проблемы реализации конституционных прав осужденных в Республике Армения и Российской Федерации в контексте решений Европейского суда по правам человека // Пенитенциарное право: юридическая теория и правоприменительная практика. 2022. № 2(32). С. 114-125.
  3. А.А. Саргсян Некоторые вопросы освобождения от уголовной ответственности по новому уголовному кодексу РА // Сборник научных трудов международной научно-практической конференции: Актуальные проблемы уголовного законодательства и правоприменительной практики стран-участниц СНГ.- Ер.: РАУ, 2022.- С. 132-147.
  4. Հայրապետյան Ջ.Հ. Դատավճիռ կայացնելու տեսական եւ գործնական հիմնախնդիրները(Մենագրություն) «Տիգրան Մեծ» հրատ. Երևան  2021թ. – 280 էջ
  5. С.С. Аветисян. Сборник особых мнений судьи., Ер.: изд-во «Эдит Принт», 2020. 352 с.
  6. С.С. Аветисян, А.А. Саргсян Уголовное право Российской Федерации (Общая часть), Учебное пособие. Ер.: изд-во «Эдит Принт», 2020, 120 с.
  7. С.С. Аветисян, А.А. Рашидян Уголовное законодательство закавказских государств (сравнительно-правовое исследование), Ер.: изд-во «Эдит Принт», 2019. 72 с.
  8. С.С. Аветисян Энциклопедия уголовного права РФ в 35-ти томах. Издание проф. Малинина В.Б. Санкт-Петербург: Т.30. Воинские преступления. 2019. 773 с. (с. 202-315).
  9. Н.Ю. Зограбян Учебное пособие. Правовое регулирование стоматологической деятельности. ЕГМУ им. Мхитара Гераци., 2019. 53 с.
  10. Н.Ю.Зограбян Учебник для вузов. “Уголовное право России и Армении”, в соавторстве.
  11. С.Ш. Цагикян. Авторский коллектив. Юридическая энциклопедия. Ереван. 2018. 906 с.
  12. Վարդանյան Շ.Ա. «Դատական բժշկություն», <<ԵՊԲՀ>>, 686 Էջ. 2017.
  13. А.А. Рашидян Соучастие в преступлении (проблемы теории и правоприменительной практики) Монография. Ереван, 2017.
  14. Международная научная конференция «Состояние незаконного оборота наркотических средств. Проблемы расследования и предупреждения». – Ер.: Изд-во РАУ, 2017.258 с.  Сборник статей.
  15. С.С. Аветисян Проблемы уголовно-правовой охраны личности, общества и государства (избранные труды). - Ереван.: Изд-во «ЗАНГАК», 2016. 792 с.
  16. Дж.А. Айрапетян (соавтор). Уголовный процесс РА.  часть 1. Идз-во «Тигран Мец», 2016. 632 с.
  17. Թադևոսյան Զ․Ա․ Քրեաիրավական քաղաքականութան հիմնախմդիրները. Մենագրություն․ Երևան « ՓԵՆՈՄԵՆ». 2016. Էջ 520
  18. С.Ш. Цагикян, З.М. Гаспарян «Оперативно-розыскная деятельность» - учебно-методический комплекс, 2016. – 299 с.
  19. Л.З.Тадевосян  «Добровольный отказ от преступления» - учебно-методическое пособие. 2016.
  20. З.М. Гаспарян, К.Р. Туманян. Учебное пособие. Криминология. 2016.
  21. Ա․Ղուկասյան - Կողոպուտների և ավազակությունների կրիմինալոգիական և վիկտիմոլոգիական գործոնների բացահայտումը ՀՀ-ում, Եր., 2016, 98с.
  22. «Значение судебной экспертизы в борьбе с преступностью». Сборник статей по материалам республиканской конференции. РАУ. 2015.  154 с.  
  23. Гукасян А.П. - Проблемы рецидивной и профессиональной преступности (уголовно-правовые, криминологические и уголовно-исполнительные аспекты): Учебно-методический комплекс., 270 с. 2014.
  24.  «Уголовное право России и Армении», отв. Ред С.С. Аветисян, А.И. Чучаев. Москва 2014 г. (зав. кафедрой, к.ю.н., доцент Зограбян Н.Ю., д.ю.н., проф. Тадевосян Л.З., д.ю.н., проф. Аветисян С.С. и др.). (https://b-ok.global/book/3493655/4ea573)
  25. С.С. Аветисян Проблемы реализации уголовной ответственности за правомерные действия (сравнительно-правовое исследование). - Германия: Изд-во «Palmarium Academic Publishing», 2014. 448 с.
  26. С.С. Аветисян Приоритеты и перспективы нового уголовного кодекса Республики Армения (социально–правовая концепция): Монография. – Ер.: Изд–во РАУ, 2012. – 441 с.
  27. Ծաղիկյան Ս.Շ. Հակակոռուպցիոն ռազմավարությունը քրեակատարողական համակարգում, Եր., ՀՀ արդարադատության նախարարության իրավաբանական ինստիտուտ, 461 էջ․2012.
  28. С.С. Аветисян Проблемы разграничения преступного поведения от непреступного в уголовном праве (теоретико-прикладное исследование в контексте обеспечения безопасности человека): Монография. Издательство РАУ., 2011. 814 с.
  29. Ծաղիկյան Ս․Շ․, Սարգսյան Գ․ Կոռուպցիայի հակազդման քաղաքականությունը․ Եր․2010․  270 էջ:
  30. С.Ш. Цагикян. Основы противодействия коррупции. Учебное пособие. Ереван. 2009. 95 с.
  31. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի սահմանադրական կարգավիճակի առանձնահատկությունները քրեական դատավարությունում: Սեմինար քննարկման նյութեր․ ՀՌՀ Երևան 2007. 146 էջ:
  32. С.Ш. Цагикян. Противодействие коррупции. Санкт-Петербург. 2006. 296 с.
  33. Л.З. Тадевосян Особенности уголовной ответственности за неоконченную преступную деятельность. Москва. МосУ МВД России. 2006. 163 с.
  34. Ա.Ա. Թամազյան Սպանությունների ընդհանւոր բնութագիրը,տեսակները և որակման առանձնահատկությունները. Երևան, 2005.
  35. Проблемы совершенствования концептуальных основ ОРД в РА и основные пути их решения – Цагикян С.Ш., Налбандян Р.Г. 2024 МОНОГРАФИЯ
    Саргсян Аделина Арменовна - «Բուժաշխատողի կողմից մասնագիտական պարտականությունները չկատարելը կամ ոչ պատշաճ կատարելը․ քրեաիրավական և քրեաբանական ասպեկտներ», 2025
    Акопян Ануш Вагановна - Преступления на почве ненависти и язык вражды, (Hаtе сrimе аnd hаtе sреесh) Редакционно-издательского совета, 178 ст., 2025
    Оганесян Артак Робертович- Ապացուցման միջոցները և ապացուցումը Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարությունում։ Գիտաուսումնական ձեռնարկ, 615 էջ, ՌՀՀ հրատ․ 2025

Ծրագրեր

 ԿՐԹԱԿԱՆ ԾՐԱԳՐԵՐԻ ՆԿԱՐԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ
 Բակալավրիատ (ուղղություններ):
Իրավագիտություն (40.03.01, 042101.00.6):
Մագիստրատուրա Քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության իրավունքի ամբիոնը սպասարկում է հետևյալ մագիստրոսական ծրագրերը՝ 042101.04.7 "Քրեական իրավունք և դատավարություն" մագիստրոսական ծրագիր Ուսման տևողությունը 2,5 տարի է: Ուսուցման ձևը՝ հեռակա:

Ծրագրի ղեկավարն է ի.գ. դ., պրոֆեսոր, ՀՀ վաստակավոր իրավաբան, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի դատավոր Սերժիկ Սերգեյի Ավետիսյանը:
"Քրեական իրավունք և դատավարություն" մագիստրոսական ծրագիրն ուղղված է Ռուսաստանի և Հայաստանի ժամանակակից քրեական իրավունքի և քրեադատավարական իրավունքի զարգացման միտումների ուսումնասիրմանը: Առանձին առարկաներով ներկայացված են կյանքի, սեփականության, պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործությունների որակման հիմնախնդիրները, կոռուպցիայի հակազդումը, մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողությունը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումները: Հատկապես հարկ է նշել Եվրոպայի Խորհրդի հայտնի իրավաբանների և համապատասխան որակավորում ստացած դասավանդվող անձանց կողմից մշակված HELP դասընթացները: "Քրեական իրավունք և դատավարություն" ՄԿԾ առավելությունն այն է, որ շեշտը դրվում է արդյունաբերական իրավական գիտելիքների օրգանական համադրության վրա ուսումնական գործընթացում տեսական և իրավական առարկաների, ինչպես նաև միջազգային իրավական առարկաների հետ, ինչը նպաստում է բարձր որակավորում ունեցող մասնագետի ձևավորմանը: Այս առավելությունը օրգանականորեն լրացվում է մագիստրատուրայի անհատական ծրագրի ձևավորման ընթացքում այլընտրանքի (ըստ ընտրության առարկաների) առկայությամբ, ինչպես նաև միջառարկայական դասընթացների զարգացմամբ
:


Մագիստրոսական ծրագրի նպատակներն են՝
 * ընդլայնել, խորացնել մագիստրանտների տեսական գիտելիքները քրեական և քրեադատավարական իրավունքի արդի հիմնահարցերի վերաբերյալ;
 * Քրեաիրավական ոլորտի իրավակիրառ մասնագետների պատրաստում;
* որակյալ գիտական կադրերի պատրաստում, այդ թվում ՝ քրեաիրավական պրոֆիլի ասպիրանտուրայի ընդունելության նախապատրաստման միջոցով։
Մագիստրատուրայում ուսումնառության ընթացքում ձեռք են բերվում գիտահետազոտական և գիտագործնական գործունեության հմտություններ: Մասնագիտական-գործնական ուղղվածությամբ մագիստրատուրայի շրջանավարտներն ունեն առավելություն Հայաստանի Հանրապետության պետական իշխանության մարմիններում աշխատանքի ընդունվելիս:

Ծրագրի
ղեկավարն է ի.գ. դ., պրոֆեսոր, ՀՀ վաստակավոր իրավաբան, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի դատավոր Սերժիկ Սերգեյի Ավետիսյանը:
"Քրեական իրավունք և դատավարություն" մագիստրոսական ծրագիրն ուղղված է Ռուսաստանի և Հայաստանի ժամանակակից քրեական իրավունքի և քրեադատավարական իրավունքի զարգացման միտումների ուսումնասիրմանը: Առանձին առարկաներով ներկայացված են կյանքի, սեփականության, պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործությունների որակման հիմնախնդիրները, կոռուպցիայի հակազդումը, մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողությունը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումները: Հատկապես հարկ է նշել Եվրոպայի Խորհրդի հայտնի իրավաբանների և համապատասխան որակավորում ստացած դասավանդվող անձանց կողմից մշակված HELP դասընթացները: "Քրեական իրավունք և դատավարություն" ՄԿԾ առավելությունն այն է, որ շեշտը դրվում է արդյունաբերական իրավական գիտելիքների օրգանական համադրության վրա ուսումնական գործընթացում տեսական և իրավական առարկաների, ինչպես նաև միջազգային իրավական առարկաների հետ, ինչը նպաստում է բարձր որակավորում ունեցող մասնագետի ձևավորմանը: Այս առավելությունը օրգանականորեն լրացվում է մագիստրատուրայի անհատական ծրագրի ձևավորման ընթացքում այլընտրանքի (ըստ ընտրության առարկաների) առկայությամբ, ինչպես նաև միջառարկայական դասընթացների զարգացմամբ
:


Մագիստրոսական ծրագրի նպատակներն են՝
 * ընդլայնել, խորացնել մագիստրանտների տեսական գիտելիքները քրեական և քրեադատավարական իրավունքի արդի հիմնահարցերի վերաբերյալ;
 * Քրեաիրավական ոլորտի իրավակիրառ մասնագետների պատրաստում;
* որակյալ գիտական կադրերի պատրաստում, այդ թվում ՝ քրեաիրավական պրոֆիլի ասպիրանտուրայի ընդունելության նախապատրաստման միջոցով։
Մագիստրատուրայում ուսումնառության ընթացքում ձեռք են բերվում գիտահետազոտական և գիտագործնական գործունեության հմտություններ: Մասնագիտական-գործնական ուղղվածությամբ մագիստրատուրայի շրջանավարտներն ունեն առավելություն Հայաստանի Հանրապետության պետական իշխանության մարմիններում աշխատանքի ընդունվելիս:


40.04.01 "Քրեական իրավունք, քրեաբանություն, քրեակատարողական իրավունք" մագիստրոսական ծրագիր
Ուսման տևողությունը՝ 2 տարի
Ուսուցման ձևը՝ առկա
"Քրեական իրավունք, քրեաբանություն, քրեակատարողական իրավունք" մագիստրոսական ծրագիրն ուղղված է Ռուսաստանի և Հայաստանի ժամանակակից քրեական իրավունքի զարգացման միտումների, միջազգային քրեական իրավունքի, պատիժների նշանակման և հանցագործությունների կանխարգելման հարցերի ուսումնասիրմանը: "Քրեական իրավունք, քրեաբանություն, քրեակատարողական իրավունք" ՄԿԾ-ի առավելությունն ուսումնական գործընթացում ոլորտային իրավական գիտելիքների օրգանական համադրության շեշտադրումն է տեսական և իրավական առարկաների, ինչպես նաև միջազգային իրավական առարկաների հետ, ինչը նպաստում է բարձր որակավորում ունեցող մասնագետի ձևավորմանը:

Մագիստրոսական ծրագրի ղեկավար՝ իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Ծաղիկյան Ստեփան Շանթի։ Ծրագիրը նպատակաուղղված է Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության քրեական քաղաքականության հիմնական գերակա ուղղությունների խորը ուսումնասիրմանը, քրեական իրավունքի ընդհանուր և հատուկ մասերի հիմնարար ինստիտուտների իրավահամեմատական վերլուծությանը, օրենսդրական նովելներին ծանոթացմանը և վերլուծությանը, իրականացված քրեաիրավական բարեփոխումների արդյունքում Հայաստանի Հանրապետության որակապես նոր քրեական օրենսգրքի նախագծով նախատեսված նորամուծությունների իմաստավորմանը: Մեծ ուշադրություն է դարձվում քրեակատարողական իրավունքի ոլորտում առկա խնդիրների ուսումնասիրությանը, պետության քրեակատարողական քաղաքականության կատարելագործման հիմնական ուղղություններին, հատկապես դատապարտյալների հետ վարվելու միջազգային իրավական չափանիշների իրականացման համատեքստում: Սույն ծրագրի շրջանակներում իրականացվում է անչափահասների արդարադատության քրեաբանական խնդիրների համալիր ուսումնասիրություն: Ծրագիրը բաղկացած է մի շարք պարտադիր դասընթացներից, ըստ ընտրության առարկաներից, գիտագործնական աշխատանքներից և մագիստրոսական թեզ պատրաստելուց: Առանձին առարկաներով ներկայացված են կյանքի, սեփականության, պետական ծառայության դեմ ուղղված հանցագործությունների որակման խնդիրները: Հատկապես հարկ է նշել Եվրոպայի Խորհրդի հայտնի իրավաբանների և համապատասխան որակավորում ստացած դասավանդողների կողմից մշակված "HELP" դասընթացը։ նոր առարկաների շարքում պետք է առանձնացնել բժշկական քրեական իրավունքը: Այս առավելությունը օրգանականորեն լրացվում է մագիստրատուրայի անհատական ծրագրի ձևավորման ընթացքում այլընտրանքի (ընտրության առարկաների) առկայությամբ, ինչպես նաև միջառարկայական դասընթացների զարգացմամբ:


Մագիստրոսական ծրագրի նպատակներն են`
* ընդլայնել, խորացնել մագիստրանտների տեսական գիտելիքները քրեական և քրեակատարողական իրավունքի, քրեաբանության արդի հիմնահարցերի վերաբերյալ;
* Քրեաիրավական ոլորտի իրավակիրառ մասնագետների պատրաստում;
* որակյալ գիտական կադրերի պատրաստում, այդ թվում ՝ քրեաիրավական պրոֆիլի ասպիրանտուրայի ընդունելության նախապատրաստման միջոցով։


Մագիստրատուրայում ուսումնառության ընթացքում ձեռք են բերվում գիտահետազոտական և գիտագործնական գործունեության հմտություններ: Մասնագիտական-գործնական ուղղվածությամբ մագիստրատուրայի շրջանավարտներն ունեն առավելություն պետական իշխանության և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում աշխատանքի ընդունվելիս ինչպես Ռուսաստանի Դաշնությունում, այնպես էլ Հայաստանի Հանրապետությունում: Դասընթացները կարդում են Ռուսաստանի Դաշնության և Հայաստանի Հանրապետության հայտնի գիտնականներն ու պրակտիկ աշխատողները:


40.04.01 "իրավաբանը քրեական դատավարության ոլորտում" մագիստրոսական ծրագիր
Ծրագրի ղեկավար ՝ ի. գ. թ., դասախոս Հայրապետյան Ջոն Հակոբի

Ծրագիրը նախատեսված է խորը տեսական և գործնական ուսումնասիրության և քրեական դատավարության գիտության արդի հարցերի գիտական ըմբռնման, առկա իրավական բացերի և բախումների բացահայտման և դրանց իրականացման և կատարելագործման հիմնական ուղիների համար։  Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քրեական դատավարության տարբեր փուլերում ապացույցների տեսության դրույթներին վերաբերող հարցերի ուսումնասիրությանը, քրեական դատավարության տարբեր փուլերում ապացույցների գործընթացի առանձնահատկություններին, ապացույցների իրավունքի զարգացման հեռանկարներին և հիմնական ուղղություններին։
Ժամանակակից քրեական դատավարությունում հիմնարար նշանակություն ունեն օպերատիվ-հետախուզական և քրեական դատավարական գործունեության փոխգործակցության հարցերը, քրեական դատավարություն օպերատիվ-հետախուզական իրավունքի տարրերի ներթափանցման միտումը: քրեական դատավարության գործընթացում օպերատիվ-հետախուզական իրավունքի տարրերի ներթափանցման միտում կա: Ծրագիրը բաղկացած է մի շարք պարտադիր դասընթացներից, ըստ ընտրության առարկաներից, գիտագործնական աշխատանքներից և մագիստրոսական թեզ պատրաստելուց:


042802.03.7 "Կրիմինալիստիկա" մագիստրոսական ծրագիր
 Ուսման տևողությունը՝ 1 տարի
Ուսուցման ձևը՝ հեռակա
 Ծրագրի ղեկավար ՝ ի. գ. թ., դոցենտ Ն.Յու. Զոհրաբյան, քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության իրավունքի ամբիոնի վարիչ
"Կրիմինալիստիկան" Հայաստանի կրթական շուկայում նմանը չունեցող մագիստրոսական ծրագիր է:
Մագիստրատուրայի կրթական ծրագիրն իրականացվում է բարձր որակավորում ունեցող դասախոսական կազմի կողմից, որն ունի անհրաժեշտ հմտություններ ինչպես գիտահետազոտական, այնպես էլ գործնական ոլորտներում: Ծրագրի իրականացման ընթացքում ներգրավված են նաև Փորձաքննությունների ազգային բյուրոյի առաջատար քրեագետներ (պրակտիկ աշխատողներ), Քննչական կոմիտեի առաջատար մասնագետներ, դատական իշխանության, իրավապահ մարմինների և փաստաբանական համայնքի ներկայացուցիչներ: Դասընթացի շրջանակներում ուսանողները ձեռք կբերեն քրեագիտության խորը և համակողմանի գիտելիքներ, ինչը հետագայում հնարավորություն կտա նրանց դառնալ քրեագիտության տարբեր ոլորտների փորձագետներ:
Բացի այդ, ծրագիրը ներառում է քրեական դատավարության հիմնական դրույթների ուսումնասիրություն, օպերատիվ-հետախուզական գործունեության արդյունքների օգտագործում, դատաբժշկական փորձաքննության առանձնահատկություններ և դրանց տեսակներ, ինչը ընդլայնում է ապագայում աշխատանքի հնարավորությունները: Գործնական ուսուցման շնորհիվ դրվում է ուսանողի սերտ կապի հիմնաքարը ապագա մասնագիտական գործունեության հետ: Պրակտիկայի ընթացքում ուսանողները ոչ միայն ձեռք են բերում անհրաժեշտ գործնական հմտություններ, այլև նյութեր են հավաքում մագիստրոսական թեզի համար:
Աշխատանքի հնարավորություններն են՝ փորձագիտական հաստատություններ, նախաքննություն, հետաքննություն և օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմինների համակարգ, դատական համակարգ, դատախազության մարմիններ, տնտեսական անվտանգության ապահովման մարմինների համակարգ:

ԱՍՊԻՐԱՆՏՈՒՐԱ
ՌՀՀ Իրավունքի ինստիտուտի քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության իրավունքի ամբիոնը համակարգում է ասպիրանտների գիտական պատրաստվածությունը 5.1.4 Քրեաիրավական գիտություններ մասնագիտությամբ: Ասպիրանտուրայի ծրագիրը նախատեսված է բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների պատրաստման համար, որոնք կոչված են մոտ ապագայում լուծելու բուհի գիտական խնդիրները: Ասպիրանտները և հայցորդները հնարավորություն ունեն ձեռք բերել գիտական աշխատանքի անգնահատելի փորձ և ձեռք բերել բարձրագույն մակարդակի գիտելիքներ, ինչը թույլ կտա հետագայում հաջողությամբ զբաղվել գիտական, մանկավարժական և գործնական գործունեությամբ: Այս ուղղությամբ ուսուցումը ենթադրում է ակտիվ հետազոտական աշխատանք, մասնակցություն համալսարանի գիտական նախագծերին՝ առաջատար մասնագետների ղեկավարությամբ: Քսան և ավել տարիների ընթացքում ամբիոնը պատրաստել է 60-ից ավելի ասպիրանտներ և հայցորդներ:

ԴՈԿՏՈՐԱՆՏՈՒՐԱ
ՌՀՀ Իրավունքի ինստիտուտի քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության իրավունքի ամբիոնը համակարգում է դոկտորանտների գիտական պատրաստվածությունը  12.00.08. "Քրեական իրավունք և քրեաբանություն; քրեակատարողական իրավունք" մասնագիտությամբ:
Ծրագիրը նպատակաուղղված է ապագա դոկտորանտի նախապատրաստմանը հետբուհական կրթության դոկտորանտուրայում ուսումնառության ընթացքում ինքնուրույն գիտական, մանկավարժական և նորարարական գործունեության: Ուսուցման հիմնական ուղղվածությունը գիտական հետազոտությունների մեթոդաբանության և իրավունքի ոլորտում գիտական աշխատություններ գրելու տեխնիկայի յուրացումն է: Ծրագրի հաջող զարգացումը ներառում է նաև իրավապահ մարմինների գործընթացում աշխատելու նշանակալի գործնական հմտությունների ձեռքբերում ՝ լուծելով բարդ տեսական և գործնական խնդիրներ:

Ամբիոնին կից գործում է «Քրեաիրավական գիտակների ակումբ»։

 Ակումբի հիմնական գործունեությունը բանավիճային միջոցառումների կազմակերպումն ու անցկացումն է ՝ մի կողմից զեկույցների ներկայացման և փաստարկման, իսկ մյուս կողմից ՝ նախապես նշանակված "ընդդիմախոսների" փաստարկման միջոցով ։ 
Ակումբի գործունեությունը ներառում է նաև՝
 * ուսանողական զեկույցների պատրաստում արտաքին գիտաժողովների, մրցույթների, օլիմպիադաների և այլնի համար:;
 * գործարար խաղերի և իրավական բեմադրությունների անցկացում;
 * այցելություն դատական, քննչական և այլ պետական մարմիններ:
 

team

Զոհրաբյան Նաիրա Յուրիի

ՌՀՀ Իրավունքի ինստիտուտի Քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության իրավունքի ամբիոնի վարիչ Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ

Տեղեկատվություն

Կրթություն, գիտական աստիճաններ և կոչումներ
2009 թ.Ռուս-Հայկական համալսարան (սպեցիալիտետ և ասպիրանտուրա). ստացել է իրավաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան «Քրեական իրավունք, քրեաբանություն, քրեակատարողական իրավունք» մասնագիտությամբ։ Ատենախոսության թեմա՝ «Պատասխանատվության դիֆերենցման և անհատականացման հիմնախնդիրները՝ ըստ հանցագործության սուբյեկտի հատկանիշների»։
2010–2013 թթ. Ռուս-Հայկական համալսարանի դոկտորանտուրա, մասնագիտացումը՝ 12.00.08 «Քրեական իրավունք և քրեաբանություն, քրեակատարողական իրավունք»։
 

Պարգևներ և մրցանակներ
Գիտական ղեկավարի հավաստագիր՝ «Իմ օրենսդրական նախաձեռնությունը» մրցույթում հաղթանակի համար։
Դիպլոմ՝ «Իմ օրենսդրական նախաձեռնությունը» մրցույթի դափնեկիր պատրաստելու համար։
 

Մասնագիտական հետաքրքրություններ Իրավաբանական անձանց քրեական պատասխանատվության հիմնախնդիրները, քրեակատարողական օրենսդրությունը ռազմական կամ արտակարգ դրության պայմաններում, թվային քրեական իրավունք (զարգացման հեռանկարները), Հայաստանի և Ռուսաստանի քրեական օրենսդրության օպտիմալացումը՝ դրական փորձի փոխառման հիման վրա, ստոմատոլոգիական գործունեության իրավական կարգավորումը, բժշկական քրեական իրավունք, քրեական պատասխանատվության դիֆերենցումը՝ որպես քրեական քաղաքականության գերակա ուղղություններից մեկը, Հայաստանի և Ռուսաստանի քրեական օրենսդրության կատարելագործումը՝ օրենսդրական տեխնիկայի ուսմունքի հիման վրա, պատժի այլընտրանքային տեսակների զարգացման և կատարելագործման հիմնախնդիրը։

Աշխատանքային փորձ
ՆերկայումսՀայ-Ռուսական համալսարանի Իրավունքի ինստիտուտի Քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության իրավունքի ամբիոնի վարիչ։
2015 թ.-իցԵրևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի բժշկական իրավունքի ամբիոնի դոցենտ։

Գիտամանկավարժական ստաժ՝ 22 տարի։ Աշխատանքային ստաժը ՌՀՀ-ում՝ 22 տարի։

Լեզուների իմացություն Հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն։

Դասավանդվող առարկաներ (2025-2026 ուս. տարի)
«Քրեական իրավունք» (Բակալավրիատ)
«ՀՀ քրեական իրավունքի արդի հիմնախնդիրները» (Բակալավրիատ)
«ՌԴ քրեական իրավունքի առանձնահատկությունները» (Բակալավրիատ)
«Հանցագործությունների որակման գիտական հիմունքները» (Բակալավրիատ)
«Պատիժ կրող անձանց իրավական վիճակի հիմնախնդիրները» (Մագիստրատուրա)
«ՌԴ/ՀՀ քրեակատարողական իրավունք» (Բակալավրիատ)

Գիտական հրապարակումներ (Ընտրանի)

  1. Проблемы определения ограниченной вменяемости и практика ее применения, Статья в научном журнале, Международная Студенческая Годичная научная конференция. 21–23 апреля 2025г.– Ер.։ Издательство РАУ, 2025. Том I.– 363с.
  2. Уголовно-правовая охрана эмбриона (плода) в Российской Федерации и в Республике Армения в свете принятия нового УК РА, Статья в научном журнале, Вестник Челябинского государственного университета. Серия: Право.2025. С.22-32
  3. Критический анализ системы обстоятельств, исключающих уголовную ответственность по новому уголовному законодательству Республики Армения // Сборник научных трудов международной научно-практической конференции: Актуальные проблемы уголовного законодательства и правоприменительной практики стран-участниц СНГ.- Ер.: РАУ, 2022.- С. 73-79.
  4. Н․Ю․ Зограбян Учебно-методическое пособие по курсу "Научные основы квалификации преступлений"/ Н․Ю․ Зограбян - Ер․։ Изд-во РАУ․ 2022. 276 с
  5. Зограбян Н.Ю. Некоторые вопросы института соучастия в контексте нового Уголовного кодекса Республики Армении // Российское право на современном этапе : сборник научных статей по материалам ΧVI международной научно-практической конференции (27 апреля 2022 года) / отв. ред. доктор юридических наук, профессор А.Н. Позднышов. – Ростов-на-Дону : Издательско-полиграфический комплекс Рост. гос. экон. ун-та (РИНХ), 2022. – c. 131-134.
  6. Проблемные аспекты разграничения грабежа и разбоя // Вестник Ярославского Государственного Университета им. П.Г.Демидова. 2021. № 7. С. 21-23.
  7. Особенности обеспечения прав осужденных в Республике Армения // Сборник научных трудов конференции "Обеспечение прав человека в уголовно-исполнительной системе Российской Федерации", организованной ФСИН РФ. 2021. № 2. С. 32-34.
  8. Юридическая природа добровольного отказа и его различие от деятельного раскаяния. Сборник статей Четырнадцатой годичной научной конференции РАУ. 2020. С.113-122.
  9. Проблемы запрета пыток и разграничения пыток и других форм дурного обращения. Вестник Месроп Маштоц. Арцах. Январь 2020.
  10. Առողջապահության ոլորտը կարգավորող միջազգային իրավական ակտերի վերլուծություն. ԲԱՆԲԵՐ 2020(2).
  11. Պրոբացիոն ծառայության գործառույթներն ու ակներև մարտահրավերները. Արդարադատություն N 3(52). Էջ 43-47.2020.
  12. Ստոմոտոլոգիական գործունեության իրավական կարգավորումը․Ուսումնական ձեռնարկ. 2019 թ. ԵՊԲՀ 73 էջ.
  13. Некоторые вопросы, касающиеся уголовной ответственности лиц, совершивших преступление в состоянии алкогольного или наркотического опьянения. Студенческая годичная научная конференция. Сборник научных трудов. Изд-во РАУ 2019.
  14. Некоторые проблемы признания юридического лица как субъекта преступления. 13-годичная научная конференция. Сборник научных трудов, Ереван. Изд-во РАУ 2018.
  15. Юридическая энциклопедия. Российско - Армянский университет. Ереван. 2017
  16. Обеспечение права на здоровье в пенитенциарных учреждениях. Вектор науки Тольяттинского Государственного Университета №13 (8) 2016. С. 134-143
  17. Некоторые вопросы уголовно-правового регулирования организованной преступной группы в Республике Армения и в странах СНГ. Вектор науки Тольяттинского Государственного Университета. №11 (9). 2015.
  18. Уголовное право Армении и России. Общая и Особенная часть. М.: КОНТРАКТ, 2014.Главы 5, 8,23.
  19. Предпосылки формирования института уголовной ответственности юридических лиц в УК РА и УК РФ. Правосудие. Июнь. №2 (2) 2011. С.58-63.

Ֆայլեր

team

Ծաղիկյան Ստեփան Շանթի

Իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր
team

Ավետիսյան Սերժիկ Սերգեյի

Իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ վաստակավոր իրավաբան
team

Թամազյան Արամ Արծվի

Իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ վաստակավոր իրավաբան
team

Թադևոսյան Լիլիթ Զելիմի

Իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր
team

Ղուկասյան Արմեն Պատվականի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ
team

Հովհաննիսյան Արտակ Ռոբերտի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ
team

Պետրոսյան Հակոբ Ռաֆիկի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ
team

Յուզբաշյան Սամվել Սեյրանի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դասախոս
team

Հայրապետյան Ջոն Հակոբի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դասախոս
team

Ռաշիդյան Անդրանիկ Արմենի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դասախոս
team

Սուքիասյան Վարազդատ Հովիկի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դասախոս
team

Սարգսյան Ադելինա Արմենի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դասախոս
team

Ալեքյան Անահիտ Վասիլիի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դասախոս
team

Հակոբյան Անուշ Վահանի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դասախոս
team

Գևորգյան Գևորգ Սեյրանի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դասախոս
team

Բաղդասարյան Գևորգ Սուրենի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դասախոս
team

Թադևոսյան Զելիմ Ատոմի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, պրոֆեսոր
team

Մելիքսեթյան Մարթա Էդուարդի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դասախոս