Միջազգային և եվրոպական իրավունքի ամբիոն

Ամբիոնի մասին

Ամբիոնը հիմնադրվել է 2004 թվականի մարտի 5ին։ 2005 թվականին Միջազգային և եվրոպական իրավունքի ամբիոնն առանձնացվեց Պետության և իրավունքի պատմության և տեսության, սահմանադրական և միջազգային իրավունքի միասնական ամբիոնից:
2020 թվականի մարտից ամբիոնի ժամանակավոր պաշտոնակատարն է ի.գ.դ, պրոֆեսոր Վոլոդյա Համբարձումի Հովհաննիսյանը։

Ամբիոնի գիտակրթական գործունեության նպատակներն են՝

  • Միջազգային իրավունքի և եվրոպական իրավունքի խորը և համակողմանի ուսումնասիրությունը,
  • Հայաստանի Հանրապետությունում միջազգային իրավունքի առավել արդիական ուղղություններով գիտա-իրավական դպրոցի ձևավորումն ու զարգացումը,
  • Բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների պատրաստումն ու շրջանավարտումը, որոնք մրցունակ են ազգային և միջազգային աշխատաշուկաներում։
Ամբիոնի հիմնական և առաջնահերթ գիտական ​​ուղղություններն են.
  • միջազգային հանրային իրավունքի արդի հիմնախնդիրներ
  • մարդու իրավունքների միջազգային իրավունք
  • միջազգային մարդասիրական իրավունք
  • միջազգային քրեական իրավունք
  • միջազգային տնտեսական իրավունք
  • փախստականների միջազգային իրավունք
  • միջազգային պայմանագրերի իրավունք
  • Եվրոպական միության իրավունք (ԵՄ իրավունք)
  • Եվրասիական տնտեսական միության իրավունք (ԵԱՏՄ իրավունք)
Ամբիոնի գիտական ​​գործընկերները
Ամբիոնը գիտական և մասնագիտական համագործակցություն է իրականացնում ՌՀՀ-ի տարբեր ինստիտուտների, ՀՀ և արտասահմանյան այլ համալսարանների, ինչպես նաև միջազգային կազմակերպությունների և կրթական կենտրոնների հետ: Ամբիոնը ակտիվ համագործակցություն է ծավալում տարբեր գիտական ուղղություններով՝ Վորոնեժի պետական համալսարանի, Ռոստովի պետական համալսարանի,«Տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոց» ազգային հետազոտական համալսարանի, Վ. Ֆ. Յակովլևի անվան Ուրալի պետական իրավաբանական համալսարանի, ինչպես նաև ՌԴ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի պետական միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտի Եվրասիական ուսումնական ինստիտուտի հետ։
Ամբիոնը համագործակցում է նաևՀայաստանում Միջազգային Կարմիր Խաչի կոմիտեի ներկայացուցչության, Միջազգային իրավունքի հայկական ասոցիացիայի (AILA),Resolve Academy-ի և այլ կազմակերպությունների հետ։

Ամբիոնի պրոֆեսորադասախոսական կազմը
Այս պահին ամբիոնում աշխատում են 14 դասախոս, որոնցից 1-ը իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր է, իսկ 8-ը՝ իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, որոնցից 4-ը ունեն դոցենտի գիտական կոչում: Ամբիոնի դասախոսները մասնակցում են հանրապետական և միջազգային գիտա-վերլուծական կոնֆերանսներին, ինչպես նաև հանդիսանում են ՌՀՀ-ի Իրավունքի ինստիտուտի ուսանողական թիմերի մարզիչներ, որոնք ներկայացնում են համալսարանը ազգային և միջազգային դատախաղ-մրցույթներում։


Ամբիոնի պրոֆեսորադասախոսական կազմի վերջին հրապարակումները
  1. Айрапетян А.К. (соавторства А.А. Даниелян) Особенности правового регулирования криптоактивов в ЕС и ЕАЭС  // Вестник РАУ, № 2 (53). – Ер.: Изд-во РАУ, 2025. – 146-154 с. https://vestnik.rau.am/uploads/documents/1757406108.pdf
  2. Айрапетян А.К. (соавторства С.А. Папикян) Золотая акция: ключ к управлению корпоративными гигантами на примере государств-членов ЕАЭС // Международная Восемнадцатая годичная научная конференция (2–6 декабря 2024г.): Сборник научных статей: Гуманитарные и общественные науки. – Ер.: Изд-во РАУ, 2025. Часть I. – 68-75 с. https://science.rau.am/uploads/documents/1753188870.pdf
  3. Айрапетян А.К. Научно-методические подходы к изучению и совершенствованию права ЕАЭС// European and Asian Law Review. 2025. № 2. Т. 8. С. 10–22. DOI: 10.34076/27821668_2025_8_2_10. https://cyberleninka.ru/article/n/nauchno-metodicheskie-podhody-k-izucheniyu-i-sovershenstvovaniyu-prava-eaes
  4. А.К.Айрапетян (соавт. А.Р. Мкртчян), Основные проблемы гармонизации налогового законодательства в рамках ЕАЭС // Публично-правовое обозрение, 2025, №3, с.30-35
  5. А.К. Айрапетян, Проблема цифрового суверенитета в европейском пространстве //Развитие юридической науки в новых условиях: единство теории и практики: сборник докладов по материалам Всероссийской научно-практической конференции / отв. ред. И. П. Зиновьев; Южный федеральный университет. – Ростов-на-Дону; Таганрог: Издательство Южного федерального университета, 2025, с.231-235.
  6. Айрапетян А.К. (соавторства Д. В. Григорян) Сравнительный анализ правового регулирования миграционной политики в ЕС и ЕАЭС// Труды Евразийского научного форума: сборник научных статей из материалов ХVI Евразийского научного форума. СПб., 12-13 декабря 2024 года / Общ. научн. ред. М. Ю. Спириной. Часть II. — СПб.: Университет при МПА ЕврАзЭС, 2025. — 22-33 с. https://miep.spb.ru/upload/science/evraziyskiy-nauchnyy-forum-enf/enf-2024/sbornik_enf_2024_part2_2.pdf   
  7. Айрапетян А.К. (соавторства Н.А. Мхоян) Особенности правового регулирования искусственного интеллекта в европейском пространстве: рекомендации для ЕАЭС // Научная весна молодых учёных Евразии: сборник научных статей участников Международной научно-практической школы. Санкт Петербург, 14-18 апреля 2025 года / Общ. научн. ред. М. Ю. Спириной. — СПб.: Университет при МПА ЕврАзЭС, 2025. — 83-93 с.
  8. Айрапетян А.К. (соавторства М.Н. Саргсян) Экоцид: вызов международному уголовному праву (вопросы признания и криминализации) // Юриспруденция: актуальные вопросы теории и практики: сборник статей IX Международной научно-практической конференции. – Пенза: МЦНС «Наука и Просвещение». – 2025. – 153-157 с. https://naukaip.ru/wp-content/uploads/2025/06/MK-2381.pdf
  9. Оганесян В.А. «Оговорка “rebus sic stantibus” и Карсский договор от 13 октября 1921 года» // Вестник РАУ" (серия: гуманитарные и общественные науки), №2, 2025, Изд-во РАУ, стр. 135-145  https://vestnik.rau.am/uploads/documents/1757406090.pdf
  10. Հայրապետյան Ա.Կ. ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԻՆՏԵԳՐՄԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔ. ուսումնամեթոդական ձեռնարկ / Ա. Կ. Հայրապետյան. — Եր.: ՀՌՀ հրատ., 2025. — 108 էջ
  11. Գրիգորյան Մ.Ա. "Պաշտպանելու պարտականություն" սկզբունքի կիրառելիության սահմաններն Արցախում //"Գիտական Արցախ", №2(25), 2025,էջ 28-42. https://artsakhlib.am/ru/2025/10/12/%D5%BA%D5%A1%D5%B7%D5%BF%D5%BA%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82-
  12. Khachatryan D. Ethnic cleansing as a crime against humanity: a legal analysis of forced deportation in Nagorno-Karabakh//Loyola Journal of Public Interest Law, Volume 26:1, p.35-55.
  13. Abgaryan N. Lawfare: The Mortal Kombat of Jurisprudence/Völkerrechtsblog, 2025. https://voelkerrechtsblog.org/lawfare-the-mortal-kombat-of-jurisprudence/
  14. Abgaryan N., Khachatryan D. Deal or No Deal? The Hidden Reef in the Armenia–Azerbaijan Peace Deal// Washington International Law Journal,2025. https://wilj.org/2025/11/11/deal-or-no-deal-the-hidden-reef-in-the-armenia-azerbaijan-peace-text/
  15. Абрамова А.Г. Роль международных организаций в вопросе защиты персональных данных // Регион и мир, 2024, №2(51), стр. 23-28. https://geopolitika.am/dir/wp-content/blogs.dir/1/files/2024_2_23_28.pdf
  16. Абрамова А.Г. Новые технологии и их значение в защите персональных данных. (Интернет вещей, искусственный интеллект)// Вестник Российско-Армянского (Славянского) университета, 2024, №2,  стр. 44- 52 https://vestnik.rau.am/uploads/documents/1721216984.pdf
  17. Оганесян В.А. Влияние межгосударственных отношений на функционирование международного права // Публично- правовое обозрение. 2024.№ 2. С.45-57. http://www.law.vsu.ru/science/publications/pdf/pub-prav-ob2024_2.pdf
  18. Գրիգորյան Մ.Ա. Արցախում կատարված պատերազմական հանցագործությունների համար միջազգային իրավական պատասխանատվության որոշ հիմնահարցեր, Երևան, Գիտական Արցախ, №4(23), 2024, էջ 36-48: https://cyberleninka.ru/article/n/some-issues-of-international-legal-responsibility-for-war-crimes-commited-in-artsakh
  19. Оганесян В.А. Актуальные проблемы международного права в контексте изменяющегося мирового порядка // European and Asian Law Review. 2023. № 3. Т. 6. С. 29–50. https://ealawreview.ru/index.php/ea/article/view/133/44
  20. Айрапетян А.К. Межпредметное изучение права ЕАЭС в контексте гармонизации национальных правовых систем // Гармонизация национальных правовых систем в условиях современного развития Евразийского экономического союза: сборник научных статей по материалам ΧVII Международной научно-практической конференции (8-10 сентября 2022 года) / под ред. д.ю.н., профессора А.Н. Позднышова; д.ю.н., профессора И.В. Рукавишниковой; кандидата юридических наук, доцента Р.Г. Непранова. – Ростов-на-Дону: Издательско-полиграфический комплекс Рост. гос. экон. ун-та (РИНХ), 2023. – 49-52 с.
  21. Գրիգորյան Մ.Ա.2020թ. նոյեմբերի 9ի «Լեռնային Ղարաբաղում կրակի դադարեցման» եռակողմ հայտարաության իրավաբանական ուժն ու հետևանքները, Երևան, Գիտական Արցախ, №2(17), 2023, էջ 9-23:

Ծրագրեր

Ամբիոնի իրականցվող կրթական ծրագրերը
Միջազգային և եվրոպական իրավունքի ամբիոնը հանդիսանում է Իրավունքի ինստիտուտի «Իրավագիտություն» մասնագիտության թողարկող ամբիոն։ Ամբիոնի գործունեության շրջանակներում իրականացվում է ուսումնական գործընթացի կազմակերպման երեք մակարդակ՝ բակալավրիատ, մագիստրատուրա (մագիստրոսական ծրագիր՝ «Միջազգային հանրային իրավունք, եվրոպական իրավունք») և ասպիրանտուրա՝ գիտական մասնագիտություն 5.1.5. Միջազգային իրավաբանական գիտություններ (ԺԲ.00.06 Միջազգային իրավունք):

ԲԱԿԱԼԱՎՐԻ ԱՍՏԻՃԱՆ
Բակալավրիատում ամբիոնի հիմնական նպատակն է ապահովել որակյալ և արդյունավետ կրթական գործընթաց, ինչպես նաև մասնագիտական ​​հմտություններ՝ փոխանցելով գիտելիքներ միջազգային իրավունքի և եվրոպական իրավունքի բնագավառում, զարգացնել ուսանողների վերլուծական մտածողությունը, ստեղծագործական կարողությունը և խնդրահարույց հարցերի ոչ ստանդարտ լուծումներ գտնելու կարողությունը, ինքնուրույն և փոքր խմբերով աշխատելու կարողությունը և այլն, և դրանով իսկ նպաստել բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների պատրաստմանը: Բակալավրիատում ամբիոնի դասախոսները ուսանողների մոտ ձևավորում են հիմնարար գաղափարներ միջազգային իրավունքի և Եվրոպական միության իրավունքի մասին:

ՄԱԳԻՍՏՐԱՏՈՒՐԱ
«Միջազգային հանրային իրավունք, եվրոպական իրավունք» մագիստրոսական ծրագիրը 40.04.01 «Իրավագիտություն» մասնագիտության շրջանակներում հանդիսանում է միջազգային հանրային իրավունքի և եվրոպական իրավունքի հիմնական ճյուղերի և ենթաճյուղերի ուսումնասիրության համապարփակ ծրագիր Ծրագրի նպատակն է ընդլայնել և խորացնել ուսանողների գիտելիքները ժամանակակից միջազգային հանրային իրավունքի արդի հիմնախնդիրների վերաբերյալ՝ տարբեր պետությունների միջև համագործակցության ոլորտներում, ինչպես նաև եվրոպական իրավունքի վերաբերյալ:
Մագիստրոսական ծրագիրը նպատակաուղղված է զարգացնել ուսանողների վերլուծական հմտություններ, մասնագիտական կոմպետենտություն, պատրաստել բարձր որակավորում ունեցող միջազգային իրավունքի մասնագետներ, ովքեր կարող են որակավորված կերպով մեկնաբանել և կիրառել միջազգային իրավաբանական ակտերը կոնկրետ իրավաբանական գործունեության ոլորտներում, ինչպես նաև տիրապետել միջազգային իրավական գործիքակազմին՝ արդյունավետ աշխատելու համար հանրային կառույցներում: Ուսման ընթացքում ուսանողներին ներկայացվում են ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական հարցեր՝ անցկացվում են պրակտիկ պարապմունքներ, դատական խաղեր, կլոր սեղաններ և կոնֆերանսներ:

ԱՍՊԻՐԱՆՏՈՒՐԱ
Ասպիրանտուրայի ծրագիրը՝ գիտական մասնագիտություն 5.1.5. Միջազգային իրավաբանական գիտություններ (ԺԲ.00.06 Միջազգային իրավունք) նպատակաուղղված է միջազգային իրավական գիտությունների ոլորտում գիտական ​​և դասախոսական կազմի համապարփակ և բարձրորակ պատրաստմանը:

team

Հայրապետյան Արշակ Կարենի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ

Տեղեկատվություն

Կրթություն, գիտական աստիճաններ և գիտական կոչումներ
2026 թ. – Դոցենտ
2014 թ. – Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու
2011–2014 թթ. – Ասպիրանտուրա, Հայրենական գիտությունների ազգային ակադեմիայի Ֆիլսոփիայի, Սոցիոլոգիայի և Իրավունքի ինստիտուտ
2009–2011 թթ. – Եվրոպական ուսումնասիրությունների կենտրոն, Երևանի պետական համալսարան
2005–2009 թթ. – Իրավաբանական ֆակուլտետ, Երևանի պետական համալսարան
Մասնագիտական հետաքրքրություններ
Եվրոպական իրավունք, Միջազգային տնտեսական ինտեգրման իրավունք, ԵԱՏՄ իրավունք, Հարկային իրավունք
Աշխատանքային փորձ
2015 թ. – մինչ օրս – ՌՀՀ-ի Իրավունքի ինստիտուտի Միջազգային և եվրոպական իրավունքի ամբիոնի դոցենտ
Գիտակրթական և դասավանդողական փորձ՝ 20 տարի
ՌՀՀ-ում աշխատանքի ստաժ՝ 10 տարի
Լեզուների իմացություն՝ հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն
Դասավանդվող առարկաներ (2025–2026 ուսումնական տարի)
«Եվրոպական իրավունք» (Բակալավրիատ)
«ԵԱՏՄ իրավունք» (Բակալավրիատ)
«Հարկային օրենք» (Բակալավրիատ)
«Ֆինանսական իրավունք» (Բակալավրիատ)
«Բանկային իրավունք» (Բակալավրիատ)
«Իրավագիտություն» (Բակալավրիատ)

«ԵԱՏՄ-ի  իրավունքի արդի հիմնախնդիրները» (Մագիստրատուրա)
«Եվրոպական իրավունքի արդի հիմնախնդիրները» (Մագիստրատուրա)

Գիտական ​​հրապարակումներ

  1. А.К. Айрапетян (соавт. А.А. Даниелян), Особенности правового регулирования криптоактивов в ЕС и ЕАЭС // Вестник РАУ, № 2(53), Ер.: Изд-во РАУ, 2025, с. 146–154.
  2. А.К. Айрапетян (соавт. М.Н. Саргсян), Экоцид: вызов международному уголовному праву (вопросы признания и криминализации) // Юриспруденция: актуальные вопросы теории и практики, IX Международная научно-практическая конференция, Пенза: МЦНС «Наука и Просвещение», 2025, с. 153–157.
  3. А.К. Айрапетян (соавт. Н.А. Мхоян), Особенности правового регулирования искусственного интеллекта в европейском пространстве: рекомендации для ЕАЭС // Научная весна молодых учёных Евразии, СПб., 14–18 апреля 2025, с. 83–93.
  4. А.К. Айрапетян, Научно-методические подходы к изучению и совершенствованию права ЕАЭС // European and Asian Law Review, 2025, № 2, Т. 8, с. 10–22.
  5. Ա.Կ. Հայրապետյան, Միջազգային տնտեսական ինտեգրման իրավունք․ ուսումնամեթոդական ձեռնարկ, Եր.: ՀՌՀ հրատ., 2025, 108 էջ.
  6. А.К. Айрапетян (соавт. С.А. Папикян), Золотая акция: ключ к управлению корпоративными гигантами на примере государств-членов ЕАЭС // XVIII Международная годичная научная конференция, Ер.: Изд-во РАУ, 2025 (по материалам 2024 г.), с. 68–75.
  7. А.К. Айрапетян (соавт. Д.В. Григорян), Сравнительный анализ правового регулирования миграционной политики в ЕС и ЕАЭС // Труды Евразийского научного форума, СПб., 2025 (по материалам 2024 г.), с. 22–33.
  8. А.К. Айрапетян, Межпредметное изучение права ЕАЭС в контексте гармонизации национальных правовых систем // ΧVII Международная научно-практическая конференция, Ростов-на-Дону, 2023, с. 49–52.
  9. А.К. Айрапетян (соавт. М.А. Аршакян), Правовые механизмы защиты иностранных инвестиций в рамках ЕАЭС // Студенческая годичная научная конференция, Ер.: Изд-во РАУ, 2022, с. 356–366.
  10. А.К.Айрапетян (соавт. А.Р. Мкртчян), Основные проблемы гармонизации налогового законодательства в рамках ЕАЭС // Публично-правовое обозрение, 2025, №3, с.30-35
  11. А.К. Айрапетян, Проблема цифрового суверенитета в европейском пространстве //Развитие юридической науки в новых условиях: единство теории и практики: сборник докладов по материалам Всероссийской научно-практической конференции / отв. ред. И. П. Зиновьев; Южный федеральный университет. – Ростов-на-Дону; Таганрог: Издательство Южного федерального университета, 2025, с.231-235.
  12. Ա.Կ. Հայրապետյան, Եվրոպական միության անուղղակի ներգրավվածությունը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործում // Պետություն և իրավունք, 2014, № 3–4(65–66), Երևան, էջ 134–143.
  13. Ա.Կ. Հայրապետյան, Վրաց-աբխազական հակամարտության իրավական տեսանկյունները // Լրաբեր հասարակական գիտությունների, 2013, № 3, Երևան, էջ 77–82.
  14. Ա.Կ. Հայրապետյան, Եվրոպական միության գործունեության իրավական հիմքերը Վրաստանում հակամարտությունների կարգավորման գործում // Հայ-Ռուսական (Սլավ.) համալսարանի լրաբեր, 2013, № 2(15), Երևան, էջ 11–18.
  15. Ա.Կ. Հայրապետյան, Վրաց-օսական հակամարտության իրավական ասպեկտները // Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի գիտական տեղեկագիր, 2013, № 1(18), Երևան, էջ 111–118.
  16. Ա.Կ. Հայրապետյան, Եվրոպական միության ընդհանուր անվտանգության և պաշտպանության քաղաքականության իրավապայմանագրային համակարգը տարածաշրջանային խաղաղության և կայունության ապահովման համատեքստում // Բանբեր Երևանի համալսարանի, 2012, № 138.6, Երևան, էջ 52–59.
  17. Ա.Կ. Հայրապետյան, Եվրոպական միության և Հարավային Կովկասի պետությունների համագործակցության իրավական հիմքերը // Պետություն և իրավունք, 2012, № 4(58), Երևան, էջ 118–126.

Ֆայլեր

team

Երեմյան Արա Վլադիմիրի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ
team

Հայրապետյան Արշակ Կարենի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ
team

Մինասյան Միքայել Արմենի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, ավագ դասախոս
team

Քոչարյան Վիգեն Վլադիմիրի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ
team

Քարտաշյան Ստեփան Ռուբենի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, ավագ դասախոս
team

Գեղամյան Օլիմպիա Մարտինի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ
team

Գրիգորյան Մարիամ Արայիկի

Իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, ավագ դասախոս